Dự thảo về Luật đất đai (sửa đổi): Có gì mới về quy định thu hồi đất ở?

Thứ Ba, 26/02/2013 12:45

(PL&XH) - Dự thảo sửa đổi NĐ 69 còn quy định rất rõ về việc lập, thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (BT,HT,TĐC) theo hướng công khai với người dân.


Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ còn tồn tại nhiều điều bất cập. Do đó, trước khi Luật Đất đai (sửa đổi) hoàn chỉnh, trình Quốc hội, việc sửa đổi bổ sung những bất cập của Nghị định (NĐ) này được thực hiện cấp bách và đang được Bộ TN&MT tổ chức lấy ý kiến các địa phương theo hướng có lợi nhất cho người dân bị thu hồi đất.

Quyền lợi của người dân cần được coi trọng

Theo Thứ trưởng Bộ TN&MT Nguyễn Mạnh Hiển, NĐ 69 lần này sẽ được sửa đổi, bổ sung theo hướng: Đất sản xuất (SX) nông nghiệp, SX lâm nghiệp, SX kinh doanh phi nông nghiệp và đất làm cơ sở hoạt động từ thiện mà cơ sở tôn giáo sử dụng trước ngày 1-7-2004 do được thừa kế, tặng cho, nhận chuyển nhượng từ người khác; đất tự khai hoang theo quy hoạch được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, nay được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận là đất sử dụng ổn định và không có tranh chấp, khi Nhà nước thu hồi thì được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng tiền tính theo giá đất cùng mục đích sử dụng.

Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân khi Nhà nước thu hồi đất phải tháo dỡ toàn bộ hoặc một phần mà phần còn lại không thể tiếp tục sử dụng được thì được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà ở, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương. Trường hợp phần còn lại của nhà ở, công trình vẫn tiếp tục sử dụng được thì bồi thường phần giá trị nhà ở, công trình bị phá dỡ và chi phí để sửa chữa, hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương của nhà ở, công trình bị phá dỡ.

Ông Hiển cũng cho biết, trong trường hợp việc điều tra, khảo sát, đo đạc xác định diện tích đất, kiểm đếm tài sản gắn liền với đất để lập dự án đầu tư, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chậm triển khai do người bị thu hồi đất cố tình không hợp tác thì UBND cấp có thẩm quyền thu hồi đất ra quyết định về kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm để lập dự án đầu tư, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Công khai, phổ biến đến từng hộ bị thu hồi đất

Cũng theo đại diện đơn vị lập Dự thảo, quyết định về kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm được gửi đến từng người có đất bị thu hồi; họp phổ biến đến người dân trong khu vực có đất bị thu hồi và thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng, niêm yết tại trụ sở UBND cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất bị thu hồi.

Dự thảo đề xuất: Người sử dụng đất phải chấp hành quyết định về kế hoạch thu hồi đất, điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm. Nếu người sử dụng đất không chấp hành thì bị cưỡng chế và buộc phải chấp hành quyết định cưỡng chế (QĐCC) nhưng có quyền khiếu nại. Đơn vị, tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, GPMB phối hợp với UBND cấp xã niêm yết công khai QĐCC tại trụ sở nơi có đất bị thu hồi. “Sau 15 ngày, người bị cưỡng chế không chấp hành thì UBND cấp huyện chỉ đạo, tổ chức lực lượng cưỡng chế thu hồi đất theo quy định của pháp luật”.

Trong trường hợp người bị thu hồi đất không nhận tiền chi trả về bồi thường, hỗ trợ, không nhận nhà, đất được bố trí tái định cư thì tổ chức được giao thực hiện bồi thường, GPMB chuyển khoản tiền chi trả vào tài khoản riêng mở tại ngân hàng và giữ nguyên nhà, đất tái định cư làm căn cứ giải quyết khiếu nại sau này.

Khi người bị thu hồi đất có yêu cầu hoặc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã có quyết định giải quyết khiếu nại thì số tiền bồi thường, hỗ trợ đang gửi lại ngân hàng và nhà, đất đã bố trí tái định cư được giao trả cho người có đất bị thu hồi. Số tiền lãi suất phát sinh trong thời gian gửi tại tổ chức tín dụng được trả lại cho người có đất bị thu hồi.

Với nội dung này, có địa phương cho rằng, nên quy định rõ lãi suất gửi ngân hàng theo hình thức không kỳ hạn và khi giải quyết xong thì nộp vào ngân sách chứ không trả lại người dân. Tuy nhiên, đại diện Bộ TN&MT cho rằng, có thể người dân ban đầu không chấp hành, nhưng sau khi được giải thích đã chấp hành thì vẫn nên trả lại cho họ. “Cũng có những trường hợp người dân đúng, như vậy thì không thể không trả lại cho họ phần tiền lãi đó” - vị này nêu thực tế.


Một buổi cưỡng chế thu hồi đất tại quận Long Biên, Hà Nội.    Ảnh: V.Giang

Phải tập hợp đầy đủ ý kiến

Dự thảo sửa đổi NĐ 69 còn quy định rất rõ về việc lập, thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (BT,HT,TĐC) theo hướng công khai với người dân.

Theo đó, tổ chức phát triển quỹ đất có trách nhiệm lập phương án về BT, HT, TĐC và tổ chức lấy ý kiến theo hình thức tổ chức họp trực tiếp với người dân trong khu vực có đất bị thu hồi, đồng thời niêm yết công khai phương án BT,HT,TĐC. Việc tổ chức lấy ý kiến phải được lập thành biên bản và có xác nhận của đại diện UBND cấp xã, đại diện UBMTTQ cấp xã, đại diện những người có đất bị thu hồi. Cũng theo Dự thảo, tổ chức phát triển quỹ đất có trách nhiệm tổng hợp ý kiến đóng góp bằng văn bản, nêu rõ số lượng ý kiến đồng ý, không đồng ý hoặc số lượng ý kiến khác đối với phương án BT, HT, TĐC. “Trường hợp còn nhiều ý kiến không tán thành thì tổ chức phát triển quỹ đất cần giải thích rõ hoặc xem xét, điều chỉnh” - Dự thảo nhấn mạnh.

Sau khi những công đoạn trên hoàn tất và phương án được UBND cấp có thẩm quyền phê duyệt, phương án BT, HT, TĐC phải được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã và địa điểm sinh hoạt khu dân cư nơi có đất bị thu hồi.

Quang Minh

Đọc nhiều